Dekomunizacja w Bydgoszczy. Zmiana nazwy skweru POW na płk. Łukasza Cieplińskiego

Przed wydaniem zarządzenia wojewoda zwrócił się o opinię do Instytutu Pamięci Narodowej. W październiku 2020 r. IPN odpowiedział, że nazwa bydgoskiego skweru POW jest niezgodna tzw. ustawą dekomunizacyjną i spełnia wszelkie przesłanki podlegające koniecznej zmianie nazwy.

Jak wynika z opinii IPN-u - Pomorski Okręg Wojskowy jako jednostka administracyjna w strukturach sił zbrojnych komunistycznego państwa utworzony został w 1945 r. W latach 1949-1953 funkcjonował pod nazwą II Okręg Wojskowy, po czym ponownie został przemianowany na Pomorski Okręg Wojskowy (POW). Głównym zadaniem okręgów wojskowych było przede wszystkim administrowanie jednostkami wojskowymi w okresie pokoju, prowadzenie poboru do wojska i mobilizacji, zarządzanie siłami osobowymi oraz uzbrojeniem. W okresie PRL dowództwo okręgu było również odpowiedzialne za szkolenie polityczne w podległych jednostkach oraz formowanie ideologiczne żołnierzy w duchu wierności partii komunistycznej. Już od września 1945 roku dowódcami POW byli sowieccy generałowie:

- Wiaczesław Jakutowicz (w okresie IX-XI 1945 r.) – członek Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików),

- Iwan Jośkiewicz (w okresie XI 1945 r. – VI 1947 r.) – uczestnik rewolucji bolszewickiej,

- Iwan Rotkiewicz (w okresie VI-X 1947 r. i I 1955 r.– X 1956 r.) – uczestnik rewolucji bolszewickiej, brał również udział w zwalczaniu podziemia niepodległościowego na Rzeszowszczyźnie,

- Bronisław Pułturzycki (w okresie X 1947 r. – III 1953 r.) – uczestnik rewolucji bolszewickiej oraz członek Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików),

- Antoni Władyczański (w okresie III 1953 r. – XII 1954 r.) – członek Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików).

Zarządzenie zastępcze wojewody weszło w życie 6 stycznia 2021 r. Skwer nosi teraz imię płk. Łukasza Cieplińskiego na wniosek Stowarzyszenia Osób Internowanych CHEŁMINIACY 1982.

Łukasz Ciepliński (kryptonimy konspiracyjne: „Pług”, „Ostrowski”, „Ludwik”, „Apk”, „Grzmot”, „Bogdan”) urodził się 26 listopada 1913 r. w Kwilczu w Wielkopolsce w rodzinie o tradycjach patriotycznych. W latach 1936-1939 Łukasz Ciepliński służył w 62 Pułku Piechoty w Bydgoszczy. W czasie wojny obronnej we wrześniu 1939 r. początkowo jego macierzysty pułk starł się z Niemcami na przedpolach Bydgoszczy, a podczas odwrotu zwalczał w mieście niemieckich dywersantów. Następnie Łukasz Ciepliński walczył w bitwie nad Bzurą i w Puszczy Kampinoskiej przedzierając się do Warszawy. Wykazał się wyjątkowym bohaterstwem pod Witkowicami, gdzie z działka przeciwpancernego zniszczył w pojedynkę sześć niemieckich czołgów i dwa pojazdy dowódcze. Za ten czyn otrzymał Order Virtuti Militari. W 2007 r. Łukasz Ciepliński został pośmiertnie odznaczony przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Orderem Orła Białego. W 2011 r. na pamiątkę tragicznej śmierci Łukasza Cieplińskiego i jego towarzyszy dzień 1 marca został ustanowiony Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych. W 2013 r. został pośmiertnie mianowany na stopień pułkownika.