Nowoczesna metoda leczenia nowotworów dostępna w bydgoskim Centrum Onkologii

Immunoterapia to innowacyjna metoda leczenia, która aktywuje układ odpornościowy do walki z nowotworem. W 2018 roku naukowcy, którzy pracowali nad zjawiskami w układzie odpornościowym, które są obecnie wykorzystywane w nowoczesnej immunoterapii nowotworów, otrzymali nagrodę Nobla, która potwierdza przełomowy charakter odkrycia. Immunoterapia dostępna jest w Polsce w ramach programów lekowych w leczeniu czerniaka, raka płuca, raka nerki, chłoniaka Hodgkina oraz nowotworów głowy i szyi.[1] Obecnie prowadzonych jest ok. 1000 badań klinicznych oceniających skuteczność immunoterapii, co świadczy o jej potencjalnych możliwościach.[2] Badania kliniczne mają odpowiedzieć na pytanie, jakie nowotwory można skutecznie leczyć tą metodą. Immunoterapia określana jest mianem przyszłości medycyny – bez wątpienia to trend, który odgrywa coraz ważniejszą rolę we współczesnej onkologii. Podczas konferencji Amerykańskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (ASCO) stwierdzono, że immunoterapia zdominuje leczenie chorób nowotworowych i wkrótce prawdopodobnie będzie wykorzystywana w leczeniu nawet co drugiego nowotworu. W lutym 2016 roku ASCO uznało immunoterapię raka za największe osiągnięcie w onkologii minionego roku.[3] To właśnie dlatego tak istotne jest szerzenie wiedzy na temat immunoterapii i propagowanie jej nie tylko wśród środowiska medycznego, ale również pacjentów.

Immunoterapia dostępna jest w wielu ośrodkach Polsce jednak nie wszystkie mają doświadczenie w jej stosowaniu. Największe kompetencje mają placówki leczenia kompleksowego, w których pacjentami opiekują się wielospecjalistyczne zespoły lekarzy. Chorzy mają w nich dostęp do wszystkich refundowanych terapii. Aby zoptymalizować wyniki leczenia immunoonkologicznego, a także zwrócić uwagę płatnika na jakość immunoterapii, polscy eksperci stworzyli ogólnopolski program edukacyjny „Razem w Immuno-onkologii”. Projekt ma na celu podniesienie świadomości i wiedzy o immunoterapii całego środowiska medycznego, lekarzy, pielęgniarek oraz pacjentów i ich bliskich. Lekarze i pielęgniarki otrzymają pakiet materiałów edukacyjnych, a pacjenci poradnik.

Autorami inicjatywy są wybitni specjaliści leczenia onkologicznego: prof. Maciej Krzakowski (konsultant krajowy w dziedzinie onkologii klinicznej), prof. Piotr Wysocki (prezes Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej), prof. Joanna Chorostowska-Wynimko (sekretarz generalny Europejskiego Towarzystwa Chorób Płuc European Respiratory Society), prof. Rafał Dziadziuszko (Kierownik Pracowni Teleradioterapii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego), prof. Dariusz Kowalski (prezes Polskiej Grupy Raka Płuca), prof. Piotr Potemski (Kierownik Kliniki Chemioterapii Nowotworów UM w Szpitalu im. M. Kopernika w Łodzi), prof. Rodryg Ramlau (kierownik Katedry i Kliniki Onkologii Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu) oraz prof. Piotr Rutkowski (kierownik Klinki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków Narodowego Centrum Onkologii). Projekt „Razem w Immuno-Onkologii” zainaugurowano podczas XXII Kongresu Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej w sierpniu 2019 roku.

W pierwszej fazie projekt skierowany jest do oddziałów onkologicznych, gdzie odbywają się szkolenia prowadzone przez wykładowców z ośrodków najbardziej doświadczonych w stosowaniu immunoterapii. Lekarze mają również możliwość odbycia stażu w takich ośrodkach. Dla pielęgniarek onkologicznych zorganizowano osobny cykl szkoleń. - Szkolenia „Razem w Immuno-Onkologii” przeznaczone są nie tylko dla onkologów, ale również lekarzy innych specjalizacji. Dla części z nich wiedza o immunoterapii jest zupełnie nowa i podczas szkolenia wykazują duże zainteresowanie, co bardzo mnie cieszy. Szkolimy również pielęgniarki, bo często to one są pierwszą osobą stykająca się z pacjentami - mówi dr n. med. Michał Wiśniewski z Centrum Onkologii im. Franciszka Łukaszczyka w Bydgoszczy, który prowadził jedno z pierwszych szkoleń inaugurujących cykl – w Toruniu.

Do tej pory odbyły się trzy szkolenia dla lekarzy i pielęgniarek (w Toruniu, Tarnobrzegu i Jeleniej Górze), ale w planach są już kolejne, m.in. w Krakowie i Lubinie. Docelowo szkolenia w ramach projektu „Razem w Immuno-Onkologii” mają objąć ośrodki w całej Polsce.

W ramach projektu „Razem w Immuno-Onkologii” dla pacjentów został opracowany specjalny poradnik. Znajdują się w nim informacje dotyczące immunoterapii i działań niepożądanych, schematów postępowania i wszystkiego, co po zapoznaniu się z takim poradnikiem pozwoli choremu odpowiednio zadać pytanie lekarzowi oraz zgłosić takie działanie niepożądane, na które najprawdopodobniej nie zwróciłby wcześniej uwagi. Poradnik dostępny jest w wersji drukowanej w ośrodkach stosujących tę metodę leczenia, a do ściągnięcia jest tutaj.

Immunoterapia przyniosła prawdziwą rewolucję w leczeniu nowotworów. Pacjenci, którzy do niedawna nie mieli szans na długotrwałe przeżycie, dziś dzięki niej mogą je realnie wydłużyć. Ciągła edukacja i podnoszenie wiedzy o immunoterapii pozwoli lekarzom skuteczniej leczyć, a pacjentom czuć się bezpieczniej.