Minęły dwa lata funkcjonowania nowej ustawy (z 1 października 2024 roku) o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Wojewoda Kujawsko-Pomorski Michał Sztybel podsumował jej dotychczasowe skutki.
Nowe przepisy zmieniły sposób finansowania samorządów, wprowadziły jasne kryteria podziału środków i przyczyniły się do zwiększenia stabilności finansowej samorządów.
- System zmienił się całkowicie. Wcześniejsze zmiany w podatkach, za naszych poprzedników, doprowadziły do tego, że samorządy były na skraju swoich finansów. Było ogromne ryzyko braku pieniędzy nawet na wkład własny do inwestycji z budżetu Unii Europejskiej.
- mówi Wojewoda Kujawsko – Pomorski Michał Sztybel
Algorytm zamiast uznaniowego podziału
Jedną z najważniejszych zmian było wprowadzenie algorytmu, na podstawie którego dzielone są środki. Uwzględnia on m.in. sytuację finansową poszczególnych samorządów, liczbę mieszkańców, określone potrzeby finansowe i aktualne dane statystyczne.
Na zmianach skorzystały wszystkie kategorie i rodzaje jednostek samorządu terytorialnego. Wzrost dochodów JST wyniósł 24,8 mld zł w 2025 roku, natomiast w 2026 roku ma sięgnąć 28,5 mld zł. Razem daje to 53,3 mld zł.
Województwo Kujawsko-Pomorskie to czwarty region w Polsce pod względem wzrostu dochodów JST w latach 2025–2026.
- Teraz nie ma żadnej uznaniowości, czeków, konferencji, listów intencyjnych, dzwonienia do kogoś i proszenia się. Obecnie, posiadając środki i uchwalając budżet na koniec roku, prezydent, burmistrz czy wójt razem z radą decydują, na co przeznaczyć pieniądze. To środki na inwestycje, drogi, remonty, szkoły, czy wkład własny do projektów unijnych.
- dodaje Wojewoda Kujawsko – Pomorski
Większy wpływ samorządów na podział środków
Zmiany oznaczają również większą współodpowiedzialność samorządów za prowadzenie polityki finansowej państwa, m.in. poprzez współpracę ze Stroną Samorządową Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Samorządy mają wpływ na wskazywanie priorytetowych kierunków wsparcia finansowego, z uwzględnieniem aktualnych problemów, spraw i potrzeb poszczególnych jednostek.
Uczestniczą w określaniu obszarów i kryteriów udzielania wsparcia oraz w ustalaniu wysokości środków. Ma to pozwolić na taki podział funduszy, który będzie lepiej odpowiadał rzeczywistym potrzebom samorządów.
- Zadeklarowaliśmy, że zmiany nie będą odbywać się poza wiedzą samorządów. Wszystko, co jest wprowadzane, jest opiniowane przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu. To gremium, gdzie są przedstawiciele odpowiednich ministerstw oraz organizacji samorządowych, Związku Miast Polskich, Unii Metropolii Polskich, Związku Gmin Wiejskich. Dopóki nie ma uzgodnienia pomiędzy nimi, żaden projekt nie wychodzi z Rządu na poziom sejmowy. To jest kolosalna zmiana w porównaniu do tego, co było wcześniej.
- dodaje Wojewoda Kujawsko – Pomorski
Jaki będzie 2027 rok?
Samorządy otrzymały informacje dotyczące finansowania na 2027 rok.
Z przedstawionych założeń i zastosowanego algorytmu wynika, że każdy samorząd ma otrzymać średnio około 7 proc. więcej środków niż w 2026 roku, a nikt mniej niż 3%. Dzięki tej informacji jednostki samorządu terytorialnego mogą rozpocząć przygotowywanie swoich planów budżetowych na następny rok.
- Każdy samorząd będzie miał więcej pieniędzy w przyszłym roku. Wniosek z tych zmian jest też taki, że w ciągu ostatnich dwóch lat najwięcej zyskały najbiedniejsze samorządy. To, co zawsze było hasłem naszych poprzedników, którzy mówili o zrównoważonym rozwoju, kończyło się na tym, że pieniądze trafiały do swoich. My zrobiliśmy tak, żeby rzeczywiście trafiały do samorządów, do których powinny. Robimy, nie gadamy
- kończy Michał Sztybel, Wojewoda Kujawsko – Pomorski.
Napisz komentarz
Komentarze