Jakich dolegliwości ginekologicznych nie należy ignorować?

Szczególnego znaczenia nabierają m.in. krwawienia pomiędzy miesiączkami, krwawienia po współżyciu lub po menopauzie, utrzymujący się ból w obrębie miednicy, niepokojące zmiany stwierdzone podczas USG oraz nieprawidłowe wyniki badań szyjki macicy.

Pierwszym etapem może być konsultacja u ginekologa w Bydgoszczy. Jeżeli jednak wcześniejsze badania wskazują na zmianę wymagającą bardziej specjalistycznej oceny albo istnieje podejrzenie choroby nowotworowej narządów płciowych, pomocna może być konsultacja ginekologiczno-onkologiczna.

Krwawienie pomiędzy miesiączkami – nie zawsze oznacza chorobę nowotworową

Krwawienie lub plamienie występujące poza miesiączką może mieć wiele przyczyn. Może być związane między innymi ze stosowaną antykoncepcją hormonalną, polipami, mięśniakami, infekcją czy zmianami w obrębie szyjki macicy.

Podobnie krwawienie po współżyciu może wynikać ze stosunkowo łagodnych problemów, takich jak podrażnienie lub suchość błony śluzowej.

Nie oznacza to jednak, że takie objawy warto ignorować. Szczególnie powtarzające się krwawienia powinny zostać ocenione przez lekarza. NHS zaleca konsultację w przypadku krwawienia pomiędzy miesiączkami lub po współżyciu, ponieważ przyczyna nie zawsze jest możliwa do ustalenia bez badania. 

W praktyce ważniejsza od pojedynczego objawu jest często jego historia: kiedy pojawił się po raz pierwszy, czy się powtarza, czy jego charakter ulega zmianie i czy występują inne dolegliwości.

Krwawienie po menopauzie wymaga szczególnej uwagi

Po menopauzie krwawienie z dróg rodnych nie jest traktowane jak zwykła miesiączka.

Nawet jednorazowe niewielkie plamienie po okresie co najmniej 12 miesięcy bez miesiączki powinno zostać skonsultowane. Większość przypadków krwawienia po menopauzie nie jest spowodowana nowotworem, ale objaw ten wymaga diagnostyki w celu ustalenia jego źródła. 

Możliwe przyczyny obejmują między innymi zmiany związane ze spadkiem poziomu estrogenów, polipy oraz przerost endometrium. Jedną z przyczyn może być również choroba nowotworowa błony śluzowej macicy. 

Dlatego właśnie przy krwawieniu po menopauzie nie warto czekać, aż objaw pojawi się ponownie.

Nieprawidłowa cytologia lub dodatni test HPV – co to właściwie oznacza?

Nieprawidłowy wynik badania szyjki macicy często powoduje u pacjentek duży niepokój. Tymczasem dodatni wynik testu HPV lub nieprawidłowa cytologia nie są równoznaczne z rozpoznaniem raka.

Obecny program profilaktyki raka szyjki macicy w Polsce obejmuje kobiety w wieku od 25 do 64 lat. Podstawowym badaniem jest test HPV HR z genotypowaniem, wykonywany standardowo co 5 lat. Jeżeli wynik testu HPV HR jest dodatni, z tej samej próbki wykonywana jest cytologia na podłożu płynnym LBC. 

Jeżeli zostaną wykryte nieprawidłowości, lekarz może zalecić dalszą kontrolę lub pogłębioną diagnostykę. Może ona obejmować między innymi kolposkopię i – jeśli istnieją wskazania – pobranie materiału do badania histopatologicznego. 

Najważniejsze jest więc nie samo słowo „dodatni”, lecz rodzaj wykrytej nieprawidłowości i właściwe dalsze postępowanie.

Kiedy potrzebny jest ginekolog, a kiedy ginekolog onkologiczny?

Większość typowych problemów ginekologicznych może być diagnozowana podczas standardowej konsultacji ginekologicznej.

Dotyczy to m.in.:

• zaburzeń miesiączkowania,
• bólu podbrzusza,
• infekcji i nieprawidłowych upławów,
• problemów związanych z antykoncepcją,
• menopauzy,
• rutynowej profilaktyki,
• wykonywania badań szyjki macicy,
• kontrolnego USG ginekologicznego.

Inaczej może wyglądać sytuacja, gdy podczas wcześniejszej diagnostyki pojawi się zmiana wymagająca oceny pod kątem onkologicznym.

Konsultację u ginekologa onkologicznego w Bydgoszczy można rozważyć między innymi przy nieprawidłowym wyniku badań szyjki macicy, podejrzeniu guza jajnika, nieprawidłowym obrazie endometrium, zmianach szyjki macicy, sromu lub pochwy, krwawieniu po menopauzie albo wtedy, gdy pacjentka chce omówić wynik histopatologiczny i dalszą diagnostykę. Takie sytuacje wymienia również OMEGA w opisie konsultacji ginekologiczno-onkologicznej. 

Skierowanie do ginekologa onkologicznego nie oznacza automatycznie rozpoznania nowotworu. Jego zadaniem może być właśnie określenie, czy stwierdzona zmiana rzeczywiście wymaga dalszej diagnostyki onkologicznej.

Ból podbrzusza i miednicy – liczy się nie tylko intensywność

Ból w obrębie miednicy należy do bardzo nieswoistych objawów.

Może mieć związek z cyklem miesiączkowym, endometriozą, torbielą jajnika, mięśniakami czy stanem zapalnym. Może również pochodzić z układu moczowego, pokarmowego lub mięśniowo-szkieletowego.

Większą uwagę warto zwrócić na ból, który:

• pojawił się niedawno i nie ustępuje,
• stopniowo się nasila,
• występuje niezależnie od miesiączki,
• towarzyszą mu nieprawidłowe krwawienia,
• występuje razem z przewlekłym uczuciem wzdęcia lub powiększeniem obwodu brzucha,
• łączy się z szybkim uczuciem sytości lub utratą apetytu.

Takie objawy również nie przesądzają o chorobie nowotworowej. NICE wskazuje jednak, że utrzymujące się wzdęcia, ból brzucha lub miednicy, szybkie uczucie sytości oraz zwiększona częstotliwość oddawania moczu należą do objawów, które – zwłaszcza jeśli pojawiają się często i utrzymują – mogą wymagać diagnostyki w kierunku chorób jajnika. 

NHS jednocześnie podkreśla, że są to objawy bardzo częste i mogą być spowodowane wieloma innymi schorzeniami. 

Torbiel jajnika lub zmiana wykryta podczas USG – czy trzeba się bać?

USG ginekologiczne często wykrywa zmiany, które wcześniej nie powodowały żadnych dolegliwości.

Samo określenie „torbiel” czy „zmiana w jajniku” nie oznacza raka. Znaczenie mają m.in. wygląd zmiany, jej wielkość, budowa, wiek pacjentki, występowanie objawów oraz wcześniejsze wyniki badań.

Dlatego wynik USG powinien być interpretowany w kontekście całej sytuacji klinicznej, a nie pojedynczego zdania z opisu badania.

Lekarz może zalecić jedynie obserwację i kontrolne USG, ale w innych przypadkach potrzebne mogą być dodatkowe badania lub konsultacja specjalistyczna.

Podobna zasada dotyczy zmian endometrium. Nie każda nieprawidłowość oznacza proces nowotworowy, ale jej znaczenie zależy m.in. od wieku pacjentki, występowania krwawień i obrazu ultrasonograficznego.

Profilaktyka działa także wtedy, gdy nic nie boli

Wiele kobiet zgłasza się do ginekologa dopiero wtedy, gdy pojawia się ból lub inny niepokojący objaw. Tymczasem ważnym elementem opieki ginekologicznej jest profilaktyka.

Rak szyjki macicy może przez długi czas rozwijać się bez charakterystycznych objawów. Właśnie dlatego stosowane są badania przesiewowe ukierunkowane na wykrywanie zakażeń HPV wysokiego ryzyka i zmian wymagających dalszej oceny.

Regularna kontrola nie oznacza wykonywania wszystkich możliwych badań „na wszelki wypadek”. Zakres profilaktyki powinien być dostosowany do wieku, wcześniejszych wyników, historii rodzinnej i indywidualnego ryzyka.

Co przygotować przed konsultacją ginekologiczno-onkologiczną?

Jeżeli pacjentka została skierowana do specjalisty z powodu nieprawidłowego wyniku, bardzo ważna jest wcześniejsza dokumentacja.

Warto zabrać:

• wyniki cytologii i testów HPV,
• wcześniejsze wyniki USG,
• wynik badania histopatologicznego – jeżeli był wykonywany,
• wynik kolposkopii – jeśli została wykonana,
• wypisy ze szpitala,
• wyniki wcześniejszych badań obrazowych,
• informacje dotyczące przebytych zabiegów i operacji,
• listę przyjmowanych leków.

Podczas konsultacji specjalista może na tej podstawie ocenić dotychczasową diagnostykę i ustalić, jakie powinny być kolejne kroki.

OMEGA podkreśla, że konsultacja ambulatoryjna z ginekologiem onkologicznym nie oznacza, że całe ewentualne leczenie onkologiczne odbywa się w klinice. Jeżeli potrzebna jest operacja, radioterapia, leczenie systemowe lub hospitalizacja, pacjentka jest kierowana do odpowiedniego ośrodka. 

Kiedy warto umówić konsultację?

Do ginekologa warto zgłosić się szczególnie wtedy, gdy pojawiają się:

• krwawienia pomiędzy miesiączkami,
• krwawienie po współżyciu,
• jakiekolwiek krwawienie po menopauzie,
• utrzymujący się lub nasilający ból miednicy,
• nowe, nawracające wzdęcia lub szybkie uczucie sytości,
• nieprawidłowy wynik cytologii lub testu HPV,
• zmiana wykryta w badaniu ginekologicznym lub USG.

Najważniejsze jest zachowanie właściwych proporcji: nie należy zakładać najgorszego scenariusza, ale nie warto również ignorować objawów tylko dlatego, że nie są bardzo nasilone.

Ginekologia i ginekologia onkologiczna w Bydgoszczy

W OMEGA Medical Clinics w Bydgoszczy dostępne są konsultacje ginekologiczne oraz konsultacje z zakresu ginekologii onkologicznej. Placówka znajduje się przy ul. Ks. Z. Trybowskiego 14 w Bydgoszczy. Zakres standardowej ginekologii obejmuje m.in. profilaktykę, diagnostykę objawów oraz USG ginekologiczne, natomiast konsultacja ginekologiczno-onkologiczna może służyć ocenie nieprawidłowych wyników i ustaleniu dalszego postępowania. 

Nieprawidłowy wynik badania czy skierowanie do ginekologa onkologicznego nie są rozpoznaniem choroby nowotworowej. Są natomiast sygnałem, że sytuację należy właściwie ocenić i – jeżeli jest to potrzebne – zaplanować dalszą diagnostykę.