Wręczenie Brązowych Medali "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" w Muzeum Okręgowym im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy

Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” nadawany jest osobom szczególnie wyróżniającym się w dziedzinie twórczości artystycznej, działalności kulturalnej oraz ochrony kultury i dziedzictwa narodowego. 

Tegoroczna uroczystość w Bydgoszczy będzie wyrazem uznania dla twórców ludowych oraz badaczy, których wieloletnia działalność w sposób szczególny przyczyniła się do zachowania, rozwoju oraz popularyzacji kultury ludowej i niematerialnego dziedzictwa kulturowego województwa kujawsko-pomorskiego oraz kraju. Z wnioskiem o nadanie Brązowych Medali wystąpił Zarząd Główny Stowarzyszenia Twórców Ludowych w Polsce.

Uroczystość wręczenia Medali „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” wpisuje się w obchody 40-lecia powołania Działu Etnografii Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy. Od momentu jego utworzenia konsekwentnie budowana jest kolekcja etnograficzna, której założeniem było zgromadzenie możliwie najpełniejszego zespołu obiektów dokumentujących tradycyjną kulturę ludową Pałuk, Kujaw, Kociewia, Borów Tucholskich, Krajny i Kaszub, a także współczesną twórczość ludową i naiwną. Zbiór liczy obecnie ponad 3000 muzealiów, pochodzących głównie z XIX i XX wieku, obejmujących szeroko rozumianą kulturę materialną,  codzienne życie, pracę na roli i w gospodarstwie wiejskim, a także urządzenia i wyroby dawnych warsztatów rzemieślniczych czy sztukę nieprofesjonalną. Do rozwoju Działu przyczynia się współpraca z wieloma instytucjami muzealnymi i organizacjami kulturalnymi, w tym z Oddziałem Bydgosko-Toruńskim  i Oddziałem Włocławskim Stowarzyszenia Twórców Ludowych. 

Podczas poniedziałkowej uroczystości Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” uhonorowani zostaną:

Henryka Derezińska – wybitna twórczyni ludowa, mistrzyni haftu kujawskiego, od 2004 roku członek rzeczywisty Stowarzyszenia Twórców Ludowych i wieloletnia wiceprezes Oddziału Bydgosko-Toruńskiego STL. Od ponad trzech dekad zajmuje się rekonstrukcją i twórczym rozwijaniem tradycyjnego haftu kujawskiego, specjalizując się w odtwarzaniu elementów kobiecego stroju ludowego oraz adaptacji klasycznych motywów regionalnych do współczesnych form użytkowych. Jej prace były wielokrotnie nagradzane, prezentowane na wystawach krajowych i zagranicznych oraz włączane do zbiorów muzealnych. Szczególne znaczenie ma jej szeroka działalność edukacyjna i popularyzatorska.

Krystyna Ługiewicz - wybitna twórczyni ludowa, mistrzyni haftu pałuckiego, kontynuatorka rodzinnych tradycji hafciarskich regionu Pałuk. Od najmłodszych lat doskonali warsztat w oparciu o kanon etnograficzny haftu pałuckiego, specjalizując się w wykonywaniu elementów tradycyjnego stroju ludowego, m.in. czepców, kryz, halek, fartuchów i gorsetów. Jej prace były wielokrotnie nagradzane w konkursach regionalnych i ogólnopolskich, prezentowane na wystawach oraz włączane do zbiorów muzealnych m.in. w Toruniu, Bydgoszczy, Żninie, Wągrowcu, Włocławku i Lublinie. Od 1994 roku należy do Stowarzyszenia Twórców Ludowych i prowadzi intensywną działalność edukacyjną i popularyzatorską jako instruktorka warsztatów i opiekunka Kół Miłośników Haftu Pałuckiego; laureatka Nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Nagrody Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego oraz Odznaki Honorowej „Zasłużony dla Kultury Polskiej”.

Zygmunt Kędzierski – wybitny twórca ludowy, rzeźbiarz i malarz na szkle, od 1996 roku członek rzeczywisty Stowarzyszenia Twórców Ludowych, przez blisko dwie dekady prezes Oddziału Bydgosko-Toruńskiego STL oraz członek Zarządu Głównego Stowarzyszenia. Od ponad pięćdziesięciu lat tworzy w obszarze sztuki ludowej, wypracowując własny, rozpoznawalny styl inspirowany tradycją kaszubską, ze szczególnym uwzględnieniem tematyki sakralnej i obyczajowej. Jego dorobek artystyczny i działalność społeczna uczyniły go jednym z najważniejszych animatorów kultury ludowej regionu.

Kinga Anna Elżbieta Turska-Skowronek – etnolog, emerytowana pracowniczka Muzeum Etnograficznego im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu, w latach 2013–2025 kierownik Działu Gospodarki i Rzemiosł, starszy kustosz. Od ponad czterdziestu lat specjalizuje się w badaniach nad strojem ludowym, tkaniną, koronką i haftem. Autorka licznych publikacji naukowych i scenariuszy wystaw, jurorka konkursów sztuki ludowej, ekspertka i opiekunka Oddziału Bydgosko-Toruńskiego STL. Jej szczególnym osiągnięciem jest przygotowanie wniosku o wpis hafciarstwa pałuckiego na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego w 2025 roku.

Aleksandra Zawacka – wybitna twórczyni ludowa w dziedzinie plastyki zdobniczej, od 2007 roku członek rzeczywisty Stowarzyszenia Twórców Ludowych, od 2005 roku prezes Oddziału Włocławskiego STL. Od ponad trzydziestu lat kultywuje tradycje kujawskiego bibułkarstwa, tworząc kwiaty z bibuły, tradycyjne „pająki” i ozdoby obrzędowe. Jej prace prezentowane były na licznych wystawach i targach sztuki ludowej oraz włączone do zbiorów muzealnych. Równolegle prowadzi intensywną działalność edukacyjną i animacyjną.

Wręczenie Brązowych Medali „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” stanowi kontynuację obchodów Ogólnopolskiego Dnia Etnografii, Etnologii i Antropologii Kulturowej, który Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy będzie świętować w niedziele, 8 lutego. W Gmachu Głównym specjalnie dla mieszkańców Bydgoszczy oraz turystów zaplanowano bogaty program wydarzeń popularyzujących wiedzę o kulturze tradycyjnej i współczesnych badaniach antropologicznych:

• 11:30 – ETNOmuzyka – występ Kapeli Chełmińskiej
• 12:00 – ETNOrozmowa – „Antropologia jedzenia: między codziennością a rytuałem”
• 12:45 – ETNOmuzyka – występ Kapeli Chełmińskiej
• 13:30 – ETNOzioła – warsztaty zielarskie z Wiesławą Gruchałą
• 14:30 – ETNOsmaki – „O dawnej kuchni bydgoskiej. Spotkanie z degustacją” 

Obchody Ogólnopolskiego Dnia Etnografii Etnologii i Antropologii Kulturowej oraz uroczystość wręczenia Brązowych Medali „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” podkreślają rolę Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy jako ważnego ośrodka badań, ochrony i popularyzacji dziedzictwa kulturowego, zarówno materialnego, jak i niematerialnego.